İzmir’in Bayındır ilçesi merkezli olarak çıkarılan
bülten, hem dernek faaliyetlerini duyurma hem de Tahtacı kültürüne ilişkin
bilgi ve belgeleri gelecek kuşaklara aktarma işlevi üstlenmektedir.
“Tahtacı – Türkmen Bülteni”nin “Yayın Sorumlusu” Musa
Güneş’tir; “Yayın Kurulu” İsmail Gacar, Halil Sulu, Deniz Macık, Mehtap Mantar,
Sinan Kahyaoğlu ve Filiz Kahya’dan ibarettir.
Ön ve arka kapakları ile Bülten Yayın Sorumlusu Musa
Güneş’in “Değerli okuyucumuz” ve Ege Tahtacı Kültür Derneği Genel Başkanı
İsmail Gacar’ın “Çok değerli hısımlarımız” ile Sultan Yılıdz Gacar’ın “Sevgili
Tahtacı büyüklerim, kardeşlerim” adlı yazıları dışında 12 sayfadır.
Ön kapağında ön planda geleneksel kıyafetleriyle 2012’de Anıtkabir’i
ziyaret eden Tahtacı Türkmen kadınlarının bulunduğu “Tahtacı Türkmenler” ve
arka kapağında “Hace Bektaş Veli”den “Yolumuz; İlim, İrfân ve İnsanlık Yoludur,
Dönen Dönsün Ben Dönmezek Yolumuzdan” özlü sözü ve dernek iletişim bilgileri,
geleneksel başlığıyla Tahtacı Türkmen kadını vardır.
İlk sayının ön ve arka kapaklarında görseller, yayının
kültürel kimlik vurgusunu daha ilk bakışta ortaya koymaktadır. Görsellerle
birlikte kapaklarda kullanılan yazılar, inanç ve düşünce dünyasına işaret eden
sembolik bir tercih olarak değerlendirilebilir.
Sözü edilen sayıda yer alan yazılar, Tahtacı Türkmenlerin kültürel ve inançsal mirasını farklı yönleriyle ele almaktadır.
Bülten’in ön kapağında “Tahtacı Türkmen Kültürü ve İnanç
Felsefesi”, “Toros’lardan bir ozan : Hüseyin Cılız”, “Bir Tahtacı Tür[k]men
Köyü: Tahtakuşları” yazıları manşet olarak kullanılmıştır.
Bülten’in bu sayısında Musa Güneş’in Hüseyin Cılız ile
yaptığı “Toroslardan Bir Ozan Hüseyin Cılız” söyleşisi [ibid, 1-2] ve “Bayrak
Kaldırma” [ibid, 4], “Yağmur Duası” [ibid, 10]; Filiz Kahya’nın “Gayret Kuşağı”
[ibid, 3]; Sinan Kahyaoğlu’nun ”Bir Tahtacı Türkmen Köyü Tahtakuşlar” [ibid,
5-6]; Nergiz Aldemir’in “Tahtacılara 720 Yıl Sonra Yasak Geldi” [ibid, 7]
başlıklı yazıları vardır.
Yanı sıra, “Kitap Tanıtımı – Ay Işığında Gidenler” [ibid,
3]; “Sultan Özen Hakka Yürüdü” [ibid,
8]; “Bergama Kapukaya’da Sinevizyon Gösterimi” [ibid, 9]; Ege Tahtacı Kültür
Derneği’nin “Öğrenci Bursu” [ibid, 9]; “Ege Tahtacı Kültür Derneği Şubelerinin
Aşır Çorbası Geleneği” [ibid, 11]; “Genel Merkez Genel Kurul Toplantısından
Sonra Neler Oldu?” [ibid, 12] haberler de Bülten’de yayınlanmıştır.
Bülten Yayın Sorumlusu Musa Güneş’in “Değerli okuyucumuz”
başlıklı yazısında derneğin 30.11.2007’de kurulduğu; kurucuları; genel
başkanları; sayısı 27’ye kadar ulaşan şubelerin o an itibariyle 18 olduğu;
“Basılı yayın eksikliği” nedeniyle üç ayda bir “dergi / bülten” çıkarılmasına
şube başkanları ile karar verildiği üzerinde durulmaktadır. [ibid, i]
Ege Tahtacı Kültür Derneği Genel Başkanı İsmail Gacar,
“Çok değerli hısımlarımız” başlıklı yazısında Kasım 2006’da Narlıdere’de
“Tahtacı Kültür Eğitim ve Yardımlaşma Derneği” adıyla bir dernek kurulmasının
kararlaştırıldığını ve akabinde Tahtacı köy – mahallelerinde şubelerinin
oluşmaya başladığını, bunun Tahtacı Kültür Dernekleri Federasyonu’nun kurumsal
alt yapısını hazırladığını, çalışmaların Atatürk’ün izinde yapılacağını, “Ege
Tahtacı Kültür Derneği” olarak faaliyet sürdüreceklerini kaydetmektedir. [ibid,
ii]
Ege Tahtacı Kültür Derneği Gençlik Komistonu Başkanı
Sultan Yıldız Gacar, “Sevgili Tahtacı büyüklerim, kardeşlerim” diye başladığı
yazısında Ege Tahtacı Kültür Derneğine bağlı 2018’de örgütlenmeye başlayan
Gençlik Komisyonu’nun 2020 Mart’ında kurulduğunu ifade etmektedir. [ibid, ii]
Diğer bir anlatımla, Bülten’in söz konusu giriş
yazılarında derneğin kuruluş süreci, örgütlenme çalışmaları ve gençlik
yapılanmasına ilişkin bilgiler verilmekte; özellikle genç kuşakların kültürel
faaliyetlere katılımının teşvik edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum,
Tahtacı kimliğinin gelecek nesillere aktarılması yönündeki kurumsal hassasiyeti
ortaya koymaktadır.
Musa Güneş’in, Hüseyin Cılız ile yaptığı “Toroslardan Bir
Ozan Hüseyin Cılız” söyleşisi [ibid, 1-2] Mut doğumlu ozanın kısa yaşam öyküsünü,
ozanlığa başlamasını, Yol ile ilgili görüşlerini içermektedir. Söyleşide, Cılız’ın
“Türkmen Tahtacılar” adlı şiiri de sunulmaktadır.
Bültenin dikkat çeken yönlerinden biri de halk kültürü ve
halkbilimi açısından değer taşıyan derleme yazılara yer verilmesidir. Bu
bağlamda, Bülten’deki Tahtacı kültürü hakkında “Bayrak Kaldırma” [ibid, 4],
“Yağmur Duası” [ibid, 10] ve “Gayret Kuşağı” adlı derleme – yazılar, Tahtacı
topluluklarının geleneksel uygulamalarını, ritüellerini ve kültürel
sembollerini belgelemektedir. Ve bu yönüyle bülten, yalnızca bir dernek yayını
olmanın ötesine geçerek kültürel mirasın korunmasına katkı sağlayan bir kaynak
niteliği kazanmaktadır.
Sinan Kahyaoğlu’nun “Bir Tahtacı Türkmen Köyü:
Tahtakuşlar” başlıklı yazısı [ibid, 5-6], Tahtacı yerleşimlerinden birinin
tanıtımını yaparken; kitap tanıtımları, vefat haberleri, burs duyuruları ve
şube faaliyetlerine ilişkin haberler de topluluk içi iletişimin
güçlendirilmesine hizmet etmektedir. Böylece bülten, hem kültürel içerik hem de
kurumsal haberleşme işlevini birlikte yürütmektedir.
Yayında yer alan Nergiz Aldemir’in “Tahtacılara 720 Yıl
Sonra Yasak Geldi” başlıklı yazısı [ibid,7] ise COVID-19 salgını döneminde
Sarıkız ve Kapanca ziyaretlerinde kurban kesimi ve ibadet faaliyetlerine
getirilen kısıtlamaları ele almaktadır. Bu yazı, pandemi sürecinin geleneksel
inanç pratikleri üzerindeki etkilerini göstermesi bakımından ayrıca önemlidir.
250 adet basılan “Tahtacı – Türkmen Bülteni”nin
ilk sayısı, Tahtacı Türkmenlerinin kültürel, tarihî ve inançsal birikimini
görünür kılan; aynı zamanda dernek faaliyetlerini kayıt altına alan önemli bir
yayın olarak değerlendirilebilir. Söyleşi, halk kültürü derlemeleri ve güncel
haberlerle hem topluluk üyelerine hem de Tahtacı kültürü üzerine çalışan
araştırmacılara kaynaklık edebilecek nitelikte bir başlangıç sayısı ortaya konmuştur.
| @ismailenginhd [06.06.2026]
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder