İsmail Engin : Ahmet Özer’de Türklerle Kürdler, Malazgirt ve Çaldıran - Tarihî Kavşaklar ve Ortak Kader Anlatısı [Video]

İsmail Engin : Ahmet Özer’de Türklerle Kürdler, Malazgirt ve Çaldıran - Tarihî Kavşaklar ve Ortak Kader Anlatısı, 2'57'' [08.12.2025]

https://youtube.com/shorts/fjjXVvF9tPc

Özer, Malazgirt’i Türk–Kürt ilişkilerinin başlangıç noktalarından biri olarak yorumlar. Halil İnalcık, ucta Türkmenler arasında bir bey kumandası altında akınlar yapan; komşu Müslüman veya Hıristiyan devletlerin hizmetine ücretli askerler olarak giren, “bir kısmı ‘Turcopoul’ adını alarak Bizans hizmetinde” kalan “Hıristiyanlaşmış” “akıncı-savaşçılar”ı betimler; bunlar, “Rodos şövalyeleri yanında ücretli asker bölüğü halinde idi.” der. Malazgirt Meydan Muharebesi’nde Müslüman Türklerle Turkopollar aracılığıyla Hristiyan Türkler de karşı karşıya gelmişti. Özer ise bu çerçeveye Kürt unsurunu dahil ederek Malazgirt’i Türklerle Kürtlerin “ortak kaderinin” ilk halkası olarak görür. Ancak Alp Arslan’ın ordusunda Kürt katkısının boyutuna dair akademik uzlaşı yoktur :

İsmail Engin : Bademler Köyü, Susuz Yaz Filmi ve Almancılar [Video]

İsmail Engin : Bademler Köyü, Susuz Yaz Filmi ve Almancılar, 2'57'' [01.12.2025] |

https://youtube.com/shorts/QV1MR_6VNBU

“Bademler Köyü İlkokulu’na Mustafa Anarat 1928’de öğretmen olarak atanır. Köylünün okuma-yazmaya azimli olduğunu görür, onların da isteği ile 1933’de köy meydanında kısa hikayelerden derlenen Aka Gündüz’ün [Hüseyin Enis Avni, ölm. 1958] kaleme aldığı 1933'te Cumhuriyet Halk Fırkası yayınları arasında basılan 16 sayfalık köy piyesi “Yarım Osman”ı sahneler. Oyuncuların tamamı köylüdendir. “Su bizim değil mi, ne şekil istersek öyle kullanırız.” “Su toprağın kanı ağa, kimse razı gelmez.” 1961'de imzalanan anlaşma ile Türkiye'den Almanya'ya işgücü gelirken, anavatanında sansüre takılan, ilk gösterimi Haziran 1964'te Berlin Film Festivali'nde yapılan "Susuz Yaz", Altın Ayı ödülünü kazanır. Türk sinema tarihinde uluslararası ödüle değer görülen ilk filmdir. Bademler’de çekilmiştir... :

İsmail Engin : Çamşıhılı Alevi Ozanı Hüseyin Gazi Metin Dede [Video]

İsmail Engin : Çamşıhılı Alevi Ozanı Hüseyin Gazi Metin Dede (1939 – 29.11.2024) 2'58'' [29.11.2025]

https://youtube.com/shorts/M1NDQs_7b5c

Alevilik bağlamında Hüseyin Gazi Metin’in iki dönemi vardı: İslâm ve İslâm dışı.. 2000’de yayınlanan “İnsan, Tanrı Dinler ve Alevilik” adlı eserinde “İslamiyetin asıl özünü Alevilik oluşturur.” (s. 49) diyen de oydu, sonrasında “İslâm bizim neremizde?” diye soran da... Ve “Diyorlarki Arap Ali / Kurduğu kırkların yolu / Boşuna uzatma dili / Alisiz Alevi olmaz” (s. 80-81) diyen de.. :

İsmail Engin : Kayserili âşık Metin Türköz [Video]

İsmail Engin : Kayserili âşık Metin Türköz, 2'52'' [27.11.2025]

https://youtube.com/shorts/rhE0ymOKviY

26 Kasım 2022’de aramızdan ayrıldığında, ardında 13 kaseti 72 plağıyla, dizelere dökülmüş acılar değil; Almanya’ya uzanan işçi yolculuğunun ortak hafızasını, türkülerde bıraktı. “Almanya'ya gitmeye hak kazandınız” : Yıl 1962 idi. İşçi Bulma Kurumu onları Sirkeci tren garında topladı. Ellerine birer paket, birer de bilet verdiler. "Sirkeci’den elime bir kontrat verdiler / Çalışacağın yer Alamanya dediler / Bir paket bir de bilet / Haydi yollan ettiler" 29 Ekim 1967’de, düzenlenen Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında ilk kez sahneye çıktı; o günden sonra saz, söz ve işçilik birbirine karıştı. “Alamanya, Alamanya... Türk gibi işçi bulaman ya! Alamanya, Alamanya...” dedi. Ford’da grev olduğunda, iş krizi çıktığında, Türk delikanlıları "Oma"larla evlendiğinde, üretim yetişmediğinde… Her defasında gurbetin kronik defterine bir mısra daha ekledi. "Artık bize yaramazsın dediler / İstikamet Türkiye’yi gösterdiler aman aman / Geldim güle oynaya / Çok para kazanmaya / Kalayım Almanya’da" :

Deyiş - Bu Yolun Sahibi, Çerağlar Uyanırken, Deliorman Alevileri [Video]

Deyiş - Bu Yolun Sahibi, Çerağlar Uyanırken, Deliorman Alevileri, Razgrad [обл. Разград] – Bulgaristan, 2005, 1'26'' [2005]

https://youtube.com/shorts/l4R2bOqSlG8

İsmail Engin : Aleviler - Birlik Cemi [Video]

İsmail Engin : Aleviler - Birlik Cemi, 2'36'' [13.11.2025]

https://youtube.com/shorts/SYdGsE4KtJc

O an, yerle gök birbirine karıştı. Kandil titredi, zaman niyaz etti. Sesleniyordu, özü de Turap olan: “Eyyy Ali... Biz seni senden aldık. Kimi Türk, kimi Kürt, kimi Zaza eyledik. Fatıma’ya tek eşli ederken, Zülfikâr’ı elinden alıp sana tahta kılıç verdik. Şeriat kapısından çekip, sırr-ı Hakikat, İnsan-ı Kâmil, başımıza taç ettik. Yer, alnını göğe dayadı. Yol uzadı. Geriye hoş bir seda olarak bir kamyonun arkasında okunan şu yazı kaldı: “Senin de mi Pir’in Ali?”

İsmail Engin : Alevilik Nereye Gidiyor? Asimilasyon, Dejenerasyon, Deformasyon, Rönesans Arasında [Video]

İsmail Engin : Alevilik Nereye Gidiyor? Asimilasyon, Dejenerasyon, Deformasyon, Rönesans Arasında 2'59'' [11.11.2025]

https://youtube.com/shorts/_h2m35ScM6s

İnanç pratikleri, geleneksel kapalı cemaat yaşamının dışına taştı, kamusal alanda görünür hâle gelirken, belirgin bir dönüşümü de beraberinde getirdi. Tanınırlık ve kabul görme arayışı, inanç pratiklerinin estetik ve gösterisel biçimlere dönüşmesine neden oldu. “Semah ekipleri”, “halk oyunları ekipleri” gibi kuruldu; semahçıların giysileri “kostüm” niteliği kazandı; semahın dönüş hareketleri koreografiyle “sahne gösterisine” uyarlandı. Bir ibadet biçiminden çıkarak “oyun” formuna evrildi; folklorik, görsel ve teatral bir nitelik kazandı. Kent yaşamına dahil olan bireyler, kent sokaklarında, düğünlerde, café-bar gibi ortamlarda semah dönerek kimliklerini ifade etmeye başladı. İbadet bağlamında uyandırılan çerağlar veya deliller, ibadet olup olmadığı gözetilmeksizin her yerde uyandırılmaya başlandı; “miraçlama” konserlerde veya dernek gecelerinde “türkü sözü”ne; musahiplik teatral kardeşlik törenine dönüştü. Kutsal olan, inanç adına kamusal alanda yeniden üretildi, fakat aynı zamanda işlevsizleşip gündelikleşerek sıradanlaştı :

İsmail Engin : Hâdimü’l-fukarâ - Bedri Noyan (1912–06.11.1997) [Video]

İsmail Engin : Hâdimü’l-fukarâ - Bedri Noyan (1912–06.11.1997), 2'59'' [06.11.2025]

https://youtube.com/shorts/IhimDGnt3KM

"Özleyiş" [“Kemanımla ona bir ses verebilseydim eğer.”]

Dedebaba, hattat, ressam, şair ve müzisyen kimliğiyle tanınır :

İsmail Engin : Bülent Ecevit (1925–2006) [Video]

İsmail Engin : Bülent Ecevit (1925–2006), 2'57'' [05.11.2025]

https://youtube.com/shorts/y9qjitei2W8

Türk şair, yazar, çevirmen, siyasetçi ve devlet adamı. Almanya’ya işgücü göçü sürecinin başlarında kapsamlı rapor hazırlayarak ve işçilerle yaptığı söyleşilerle öne çıktı. “Ulus”, “Yeni Ulus”, “Halkçı” ve “Milliyet” gazetelerinde yazar ve yönetici olarak çalıştı; “Forum”, “Özgür İnsan”, “Arayış” ve “Güvercin” dergilerini yayımladı. 1957’de milletvekili; 1961–1965 yılları arasında Çalışma Bakanıydı; toplu sözleşme ve grev hakkının yasalaşmasını sağladı. 1966’da CHP Genel Sekreteri, 1972’de ise Genel Başkanı oldu. “Ortanın Solu” ve “Demokratik Sol” kavramlarını geliştirdi; bu düzen değişmelidir dedi :

İsmail Engin : Cemal Şener [1951– 2.11.2010]

İsmail Engin : Cemal Şener [1951– 2.11.2010], 2'57'' [03.11.2025]

https://youtube.com/shorts/tqL8GRLfXkM

Antropologtur. 1951’de Erzincan’ın Güllüce köyünde doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Erzincan’da tamamladı. 78 kuşağının önemli isimlerindendi, bir süre Bayrampaşa ve Sinop Cezaevlerinde tutuklu kaldı. 1980’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Antropoloji ve Etnoloji Bölümü’nü “Erzincan İli’nin Demografik Yapısı” adlı teziyle bitirdi. Cem Dergisinin ilk 16 sayısında yazı işleri yönetmenliğini yürüttü ve İzzettin Doğan’ın önerisiyle yazar kadrosuna katıldı. Dergide Alevilik ve onunla ilintili olarak dergahlar, törenler, Diyanet, laiklik, milliyetçilik, medya ve toplumsal yapı üzerine 25 makale kaleme aldı. Aleviliği İslamiyet içerisinde gördü, Türkmen katkılı Hakk Muhammed Ali inancıydı ve ibadet ana dilde sürdürülüyordu. 19’u Alevilik-Bektaşilik üzerine olmak üzere toplam 32 eseri yayımlandı. Rıza Zelyut, Nejat Birdoğan, Fuat Bozkurt gibi Aleviliğin kamusal alana açılmasına son derece önemli katkılar sundu :