[İsmail Engin] Madem ki din ideoloji, ideoloji din haline geldi; o halde yazabilirim:
Alevilerde "diplomasi geleneği", 1990'ların sonunda Pir Sultan Abdal Kültür Dernekleri ile Cem Vakfı tarafından ortaklaşa başlatıldı.
AB - Türkiye ilişkileri bağlamında Pir Sultan Abdal Dernekleri adına Ali Balkız, Cem Vakfı adına Doğan Bermek bunu üstlendi... Neticede AB İlerleme Raporlarında Aleviler söz edilir oldu.
Esasen, belli bir kesimin nefret ettiği, belli bir kesimin bağrına bastığı İzzettin Doğan bu işin üstadıydı... Onun yönlendirmeleri önem taşıdı. sonunda AİHM kararları yine onun girişimiyle oluştu. Ancak, Cemevi ile ilgili karara sahip çıkıp İzzettin Doğan'ı asimilasyoncu ilan eden kesim de var.
Sonra, yine AB ile ilişkileri yürütmesi için, AABK adına Avrupa'da - diasporada - Fransa ve Belçika'da bu işi üstlenen Kasım Yeşilgül'dü. AB İlerleme Raporunda tartışmalı "azınlık" nitelemesi bir kez eklendi, sonra kaldırıldı.
Ve yine esasen Irène Mélikoff önemli bir arabulucuydu...
Derken, Katoliklerle ilişkiler geliştirildi. Derviş Tur Dede ile yardımcısı Papa'yla Vatikan'da görüştü. Boy boy fotoğraflarıyla haberlere konu oldu.
Ara sonuç: AB İlerleme Raporlarında Alevilik ve Aleviler uzunca bir süredir var.
Aynı şekilde "The United States Commission on International Religious Freedom (USCIRF)" tarafından hazırlanan ve din özgürlüklerini içeren raporlarda [örneğin; "USCIRF | Annual Report" ve "Religious Freedom Conditions in Turkey"]da Aleviler ve Alevilik çok uzun bir dönemdir ele alınıyor. Bununla ilgili olarak Alevilere söz konusu yayınlarda atıf yapılıyor. Benim gibi; eminim ki, Alevi örgütleri değil ama Doğan Bermek de 2007'den beri bunu yakından izliyor.
2007'deki raporda, örneğin Aleviler için şu değerlendirmeler bulunuyor:
"Turkey has a population of approximately 70 million people. According to government statistics, the population is 98-99 percent Muslim, the majority of whom are Sunni Muslims. There are an estimated 7-10 million Alevis in Turkey (estimates vary from 4.5 to 18 million), considered by some to be a sect of Shi’a Islam but who also incorporate Zoroastrian or other pre-Islamic elements." [ibid, 8] [Turkey - 2007 Annual Report]
aradakileri geçtim; 2025'te yayınlanan raporda da şu görüşler kaydediliyor:
"Turkey’s population is almost 85 million, at least 99 percent of whom are Muslims, although the government’s classification of between million and 25 million Alevis as Muslims skews these statistics. Among Muslims, the vast majority are Sunni while Shi’a Muslims represent a tiny minority. Less than one percent of the population is non-Muslim, such as Greek and Syriac Orthodox Christians, Roman and Chaldean Catholic Christians, Armenian Apostolic and Protestant Christians, Baha’is, Jews, Yazidis, and others. Of Turkey’s 452 non-Muslim places of worship, 205 belonged to non-historical groups such as Protestants, Catholics, and Jehovah’s Witnesses." [ibid, 67] [2025 Annual Report - Turkey Chapter]
Geçtiğimiz günlerde, ABD'de düzenlenen toplantıya katılan bir Dede etrafında koparılan "başarı" öyküsü şayet yazılacaksa, hafızayı update yapmanın zamanı geldiği için bunları yazıyorum.
Yeri gelmişken, şunu da ifade edeyim:
ABD'deki "başarı", 2007'den itibaren raporlara yansıyan ve kendilerini Müslüman olarak niteleyen "İslam - içi anlayışı" içeren kesimle ilgilidir.
Diğer taraftan ideolojik olarak bakıldığındaysa; Aleviler ve ABD arasındaki ilişkileri bugün parlatan ve fakat kendini Sol cenahta konumlayan - anti-Amerikancı - bir kesim de var. Bu kesimin önemli bir kısmı Alevileri Müslüman görmüyor, Aleviliğin İslam dışı olduğunu savunuyor... | @ismailenginhd [13.2.2026]
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder