"phonemic" vs "phonetic"
Kenneth Lee Pike [1912 - 2000] antropoloji alanına önemli katkılar sundu: "emic" ve "etic" kavramlarını geliştirdi.
1954'te Pike tarafından ortaya atılan bu iki terim, günümüzde antropologların terminolojisinde yaygın biçimde kullanılıyor.
Karl J. Franklin 1997'de "K. L. Pike on Etic vs. Emic: A Review and Interview"de işaret ettiği üzere; "emic" ile "etic" arasındaki ayrım antropolojik analiz açısından son derece işlevsel kabul ediliyor.
Ve artık uzunca bir süredir antropologlar, farklı kültürel grupların gerçekliği nasıl algıladıklarına ilişkin içgörüleri, disiplinlerinin temel kavramsal araçlarından biri olarak değerlendiriyor.
"emic" / "etic" ayrımı, farklı kültürleri kendi bağlamları içinde anlamaya yönelik yaklaşımın kuramsal temelini oluşturuyor.
Antropologlar da büyük ölçüde, "emic" ve "etic" perspektiflerini birbirinden ayırt edebilme konusundaki uzmanlıkları sayesinde güçlü çalışmalar üretebiliyorlar.
Kenneth Lee Pike, Marvin Harris [1927 - 2001] tarafından kavramsal anlamda ciddi şekilde eleştirildi.
Thomas N. Headland [1935–2024] "American Anthropologist"te 2001'de kaleme aldığı "Kenneth Lee Pike (1912-2000)" biyografisinin "Pike's Contribution to Anthropology" kısmında da [p. 507] bahsettiği üzere:
Amerikan Antropoloji Derneği'nin 1988'de düzenlenen yıllık toplantısında, Kenneth Lee Pike ile Marvin Harris arasında, "emic" / "etic" kavramlarını yorumlayış biçimlerindeki farklılıklara odaklanan halka açık bir tartışma gerçekleştirildi.
Yaklaşık 600 antropoloğun izlediği ve dört buçuk saat süren hararetli tartışmanın ardından 1990'da Thomas N. Headland, Kenneth Lee Pike ve Marvin Harris tarafından hazırlanan ve değişik araştırmacıların da katkı yaptığı "Emics and Etics: The Insider / Outsider Debate" adlı eser yayımlandı.
Bu arada, Thomas N. Headland, 1990'da yayınlanan adı geçen toplu eserde, toplantıya tartışmacı olarak 5 akademisyen daha katıldığının da altını çiziyordu : Dell Hymes, James Lett, Gerald Murray, Nira Reiss ve Roger Keesing... | @ismailenginhd [24.7.2026]
Kaynaklar
- Kenneth Lee Pike: Language in relation to a unified theory of the structure of human behavior (2nd rev. ed.). Mouton & Co.] The Hague · Paris, 1967.
- Thomas N. Headland, Kenneth Lee Pike & Marvin Harris (eds.): Emics and Etics: The Insider / Outsider Debate. Sage, Newbury Park 1990.
- Thomas N. Headland: "Introduction: a dialogue between Kenneth Pike and Marvin Harris on emics and etics" in: Emics and Etics: The Insider / Outsider Debate [Thomas N. Headland, Kenneth Lee Pike & Marvin Harris (eds.)] Sage, Newbury Park 1990: 13-27.
- Thomas N. Headland: "Kenneth Lee Pike (1912-2000)" American Anthropologist 103 (2001) 2: 505-509.
- Karl J. Franklin: "K. L. Pike on Etic vs. Emic: A Review and Interview" https://www.sil.org/about/klp/interviews-tributes/karl-franklin-interview
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder