Bu Blogda Ara

24 Mayıs 2026 Pazar

İsmail Engin : Rehber – (Antalya) Turist Rehberleri Derneği Dergisi : Abdal Musa Özel Sayısı [1994]

[İsmail Engin] Antalya merkezli yayımlanan “Rehber” dergisinin ikinci sayısı, Haziran 1994 tarihinde “Abdal Musa Özel Sayısı” başlığıyla okurla buluşmuştur. Antalya Turist Rehberleri Derneği’nin ücretsiz yayın organı olan dergi, A5 boyutunda hazırlanmış ve toplam 16 sayfadan oluşmuştur.

Derginin ilk sayfasında yer alan künyeye göre, dernek adına sahibi Giray Ercenk’tir. Sorumlu Yazı İşleri Müdürlüğü görevini Kenan S. Canak yürütürken, yayın kurulunda Hüseyin Çimrin, Ö. Selçuk Gür, Süleyman Dingil, Mutlu Güneş ve Erkan Bayar yer almaktadır. Aynı sayfada “İçindekiler” bölümü de vardır.

Ön kapağın üst kısmında büyük harflerle “Rehber Antalya Turist Rehberleri Derneği Dergisi” ibaresi yer almakta, orta-alt bölümde ise Abdal Musa Türbesi’nin fotoğrafı bulunmaktadır.

Dergide ağırlıklı olarak Abdal Musa ve Bektaşilik kültürüne ilişkin yazılar dikkat çekmektedir. Bu kapsamda, Giray Ercenk’in “Rehberant’tan Merhaba... Hemşehrimiz Abdal Musa” [ibid, 2]; Antalya İl Kültür Müdürü Musa Seyirci’nin “Abdal Musa Sultan’ın Hayatı” [ibid, 3-4] başlıklı yazıları öne çıkmaktadır. Ayrıca Hüseyin Çimrin tarafından derlenen “Evliya Çelebi’nin Anlatımı ile Al-i Aba Fukarası Abdal Musa Baba Ziyaretgâhı” [ibid, 5], “Elmalı’da Alanyalı Bir Tekke Ozanı: Kaygusuz Abdal” [ibid, 6-7]  ve “Uçarsu Söylencesi” [ibid, 8] başlıklı çalışmalar da sayının önemli içerikleri arasındadır.

Derginin diğer bölümlerinde, Ö. Selçuk Gür’ün “Arkeoloji ve Sanat – Müzelerdeki Eserlerimiz” [ibid, 9-10]; Ateş Adison’un “Klasik Çağ’dan Bir Eser Bir Sanatçı – Khoephoroi (Sunu Taşıyan Kızlar)” [ibid, 10] ve Süleyman Dingil’in “5 Haziran Dünya Çevre Günü ve Yol Boyu Ağaçlandırmaları (Güney Ege ve Akdeniz)” [ibid, 13-14] başlıklı yazıları yayımlanmıştır.

“Basından Yankılar” bölümünde Kemal Güneş’in 20 Mayıs 1994 günlü Cumhuriyet gazetesinden aktarılan “Köprüçay: Tarih, Doğa ve Spor Cenneti” [ibid, 11-12] başlıklı yazısı ile dernek üyesi Doç. Dr. Erkan Şen’in mektubu [ibid, 12] yayımlanmıştır. 

“Serbest Kürsü” bölümündeki imzasız “Yolgeçen Hanı” [ibid, 15] başlıklı yazının yanı sıra Hikmet Uğurlu tarafından hazırlanan “Kitap Ödüllü Bulmaca” da [ibid, 16] derginin son sayfalarında okuyucuya sunulmuştur.

Giray Ercenk, “Rehberant’tan Merhaba... Hemşehrimiz Abdal Musa” başlıklı yazısında [ibid, 2] Bektaşiliğin Anadolu’daki gelişimine ve tekkelerin toplumsal işlevine değinmektedir. Yazıda, Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde kurulan tekkelerin hem Türkmen toplulukları hem de yerli Hristiyan halk için birer umut ve dayanışma merkezi olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, “13. yüzyıl sonu ile 14. yüzyıl başında” [ibid, 2] Elmalı’nın Tekke köyünde kurulan Abdal Musa Tekkesi’nin, Anadolu Bektaşiliği açısından önemli bir merkez olduğu ifade edilmektedir. Ercenk ayrıca, Abdal Musa’nın Hacı Bektaş Veli ile akrabalık bağı – “amcazade”lik [ibid, 2] bulunduğunu ve tekke kurma görevini Kadıncık Ana’dan aldığına dair geleneksel anlatılara yer vermektedir. [ibid, 2]

Musa Seyirci, “Abdal Musa Sultan’ın Hayatı” başlıklı yazısında [ibid, 3-4] Abdal Musa’nın yaşamı ve tekkesi hakkında genel bilgiler sunmaktadır. 

Seyirci’ye göre, Abdal Musa Sultan’ın, bazı rivayetlerde Hacı Bektaş Veli’nin yakın akrabaları arasında gösterildiği belirtilmektedir: 

“Abdal Musa Sultan, bazı söylencelere göre Peygamberimiz Hazreti Muhammed’in soyundan gelen Hacı Bekyaş Veli’nin amcası olan Haydar Ata’nın oğlu, Hasan Gazi’nin oğludur. (...)” [ibid, 3]

Yazar, Bursa’nın fethine katıldığının, ardından Manisa, Aydın ve Denizli çevresinde bulunduğunun, daha sonra ise göçebe Türkmen ve Yörük nüfusunun yoğun olduğu Elmalı yöresine yerleşerek tekkesini kurduğunun ifade edildiğine vurgu yapmaktadır. Yazıda, tekkenin “14. yüzyılda Selçuklu mimari geleneğine” [ibid, 3] uygun biçimde inşa edildiği bilgisi de yer almaktadır. | @ismailenginhd [24.05.2026]

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder