Bu Blogda Ara

19 Mayıs 2026 Salı

İsmail Engin : 19 Mayıs - ve tartışmaları -

[İsmail Engin] Bir zamanlar adına dergi yayımlandı: “19 Mayıs Samsun Halkevi Dergisi” olarak :

Samsun Halkevi’nin Dil, Tarih, Edebiyat Şubesi tarafından ilk sayısı 1 Kasım 1935'de, son sayısı da Nisan 1950’de çıkarıldı... 

Toplam 114 sayıydı. 

1950’de dergi yayın hayatına son verdi, ama "19 Mayıs" hep devam etti, 

Ne var ki, toplumun belleğinde, bir dönem bir derginin adı olduğu pek hatırlanmadı... 

* * *

Resmî bir bayram olmamasına rağmen, ilk kez ulusal düzeyde 1935 yılında kutlandı, 19 Mayıs. 

Ve Atatürk’ün ölümünden yaklaşık beş ay önce çıkarılan bir kanunla resmî bir bayram olarak kabul edildi. 

* * *

Bugün 19 Mayıs, bazı kesimler tarafından bir süredir farklı gerekçelerle sahiplenilmiyor ya da kutlanmıyor :

Bu yaklaşımın nedenlerinden biri, Yunanistan Parlamentosu’nun 24 Şubat 1994 tarihli kararıyla, Osmanlı İmparatorluğu’nun Karadeniz bölgesindeki Rum nüfusa yönelik “soykırım” uyguladığı iddiasıyla 19 Mayıs’ı “Pontus Soykırımını Anma Günü” ilan etmiş olması...

Bir başka kesimi ise Osmanlı mirasını Cumhuriyet’in kuruluş anlatısının önünde gören bazı “Osmanlıcı” çevreler oluşturuyor.

Atatürk’e ve Cumhuriyet’in kurucu felsefesine mesafeli ve soğuk duran kimi “İslamcı” çevreler bu tabloya ekleniyor.

Ve zaman zaman farklı gerekçelerde birleşseler de aynı noktada buluşan başka çevreler...

* * *

2001 yılında TRT Müzik Daire Başkanlığı, TRT İstanbul ve Ankara Gençlik Korolarının katkılarıyla “80. Yıl Anısına, 1919-1999” başlığıyla bir CD albüm çıkardı. 

Albümde 9 parçaya yer verildi: 

“Ondokuz Mayıs” [söz ve müzik: Erol Erdinç], “Samsun’da Parlayan Işık” [söz ve müzik: Nejat Başeğmezler], “Mavi Gezegen” [söz ve müzik: Ertuğ Korkmaz], “Yeniden” [müzik: Hasan Uçarsu, söz: Cevat Çapan], “Mayıs Türküsü” [müzik: Mete Sakpınar], “Bakış” [müzik: Mehmet Nemutlu, söz: Fazıl Hüsnü Dağlarca], “80 Yıl Olmuş” [söz ve müzik: Kamran İnce], “19 Mayıs 1919” [müzik: Garo Mafyan, söz: Zeynep Talu]

Eserleri, TRT Ankara Gençlik Korosu ve TRT İstanbul Gençlik Korosu piyanist Selen Apaydın eşliğinde seslendirdi. 

* * *

Çanakkale Belediyesi, Milli Mücadele’nin 100. yılı dolayısıyla özel bir pul tasarımı gerçekleştirdi. 100. yılı anmak ve kutlamak adına yıl boyunca tüm posta gönderilerinde özel tasarım pulları kullanıldı. 

Ancak, Bandırma Vapuru’nun görsel olarak kullanıldığı pulda Mustafa Kemal Atatürk’e yer verilmemesi tepkilere yol açtı.

* * *

Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışının 100. yılı nedeniyle 2019'da Darphane tarafından özel hatıra paraları basıldı.

Ön ve arka yüzlerinde “Millî Mücadelenin 100. Yılı” ve “Atatürk’ün Samsun’a Çıkışı” ifadelerinin yer aldığı; Türkiye haritası ile Bandırma Vapuru’nun işlendiği tasarımlarda, nominal değeri 20 Türk lirası olan 925 ayar gümüş ve 2,5 Türk lirası değerinde bronz para tedavüle sunuldu.

Ancak hatıra paralarda Atatürk rölyefinin kullanılmaması da kamuoyunda tartışmalara ve eleştirilere neden oldu. | @ismailenginhd [19.05.2026]

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder