Bu Blogda Ara

19 Kasım 2026 Perşembe

İsmail Engin : Alevi Antropolojisi - Bağlantısız ve Başıbozuk yahut Başıboş Babagânlar

[İsmail Engin] Bedri Noyan Dedebaba’nın ebediyete intikalinden önce, kendisine intisap etmemiş az sayıdaki Babagân Bektaşiye, sonraki dönemlerde ve günümüzde yenileri eklendi. Bugün bu çevreyi oluşturanların bir bölümü, kendisini "bağımsız", bir bölümü "Dedebabasız", bir bölümü herhangi bir üst makama bağlı olmaksızın erkân yürütmeye yetkili görüyor.

Onların bir kısmı, erkân yürütüyor, baş okutuyor; hatta bir Dedebaba makamında bulunmamalarına karşın, "Halifebaba" tayin edebiliyor.

Bu tablonun ortaya çıkışında farklı nedenler var:

Kimileri, bağlı oldukları Babaların baş okutmasıyla erkân hizmeti yürütmeye başlamış; ve fakat, zaman içinde bağlı bulundukları Babaların ve / veya Halifebabaların Hakk’a yürümesiyle kendilerini üst makamdan yoksun bulmuş.

Kimileri de Dedebabaların vefatının ardından, onlara bağlı Halifebabalar ve Babalar arasından, yeni Dedebabaya intisap etmeyenlerden oluşuyor.

Günümüzde, Babagân Bektaşilik içinde kurumsal bağlılığı, silsileyi ve temsil yetkisini tartışmalı hâle getiren farklı yapılar ortaya çıkmış durumda. Kimin hangi silsileye dayandığı, kimin adına erkân yürüttüğü ve hangi yetkiyle Babalık ve / veya Halifebabalık makamına atama yaptığı soruları da giderek önem kazanıyor.

Öte yandan, Babaların veya Halifebabalarının Hakk'a yürümesinin ardından, bugün Arnavutluk'ta Baba Mondi'ye gönül veren ve onun etrafında toplanmaya başlayan - çalışan Babagân Bektaşiler de bulunuyor.

Bu durum, Babagânlığın; tarihî silsilelerin yanı sıra, günümüzdeki manevi bağlılıklar ve kurumsal tercihler üzerinden de şekillendiğini gösteriyor.

Ve lakin, Babagân erkânı içindeki yetkilerinin, hangi silsileye ve hangi meşruiyet zeminine dayandığı önemli[ydi]. Bağımsızlık ile başıboşluk, manevi bağlılık ile kurumsal temsil birbirine karıştırılmamalı... ǀ @ismailenginhd [19 Kasım 2026]

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder